Ana Sayfa > Çocuklarda iştahsızlık ve yeme bozuklukları

Yemek yemeyi reddediyorsa ne yapmalı?

Pek çok anne-babanın, çocukluklarında iştahsızlık problemiyle karşılaşabileceğini söyleyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Alper Soysal, bu problemle ilgili olarak anne-babalara şu önerilerde bulundu: Lokmayı uzun süre ağzında çeviren, çiğnemek için zaman kazanmaya çalışan, tabağındaki yemeği bir türlü bitiremeyen bir çocuk karşısında önce aklımıza fiziksel bir rahatsızlığın var olup olmadığı gelmelidir, örneğin; yüksek ateş, kulak ağrısı, boğaz ağrısı ve nefes almayı güçleştiren nezle-grip gibi üst solunum yolları enfeksiyonları gibi rahatsızlıklar, çocuğun sofrada nazlanmasına neden olur. Hastalık sırasında çocuğu yemek yemeye zorlamanın hiçbir yararı yoktur. İştahla ilgili olarak anne-babaların bilmeleri gereken en önemli şey, çocukların bireysel farklılıklar gösterdikleridir. Bu nedenle de başka çocuklara bakarak, onların yemek yeme davranışı ile, kendi çocuğunuzun yemek yemesini kıyaslamak, çocuğunuzun daha az yediğini düşünmenize neden olabilir.

Çocuğu iştahlı ya da iştahsız yapan faktörlerin başında, onların iç dünyalarında yaşadıkları gelir. Çocuğun bilinçaltına yerleşmiş endişe, üzüntü, nefret veya kıskançlık gibi bir duygu, onun iştahını kesebilir. Bu nedenle iştahsız bir çocuk için, öncelikle organik bir rahatsızlığının olup olmadığı araştırılırken, diğer yandan ruhsal çatışmalarının olup olmadığı ve duygusal bir sorunun bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır Bu arada çocukların iyi gıda alamadıkları için problemli olabileceklerinin yanı sıra, problemli oldukları için de iştahsız olabilecekleri düşünülmelidir.

* Elbette ki çocuğunuzun karşısında iyi bir örnek teşkil etmelisiniz. Bu yüzden yemeklere ailece oturmaya özen gösterin ve sağlıklı beslenin. Bu sayede hep beraber sağlıklı beslenmenin olumlu etkilerinden faydalanabilirsiniz.

Ancak şunu unutmayın ki her şeyden önce çocuğa sofrada yemek yemesi için zor kullanmamalısınız. Her çocuğun kendine özgü yemek yeme kapasitesi olduğundan, çocuk daha fazlasını yiyemez. Çocuğun yemesi konusunda ısrarcı olunduğunda çocuk kendisine fazla gelen besini çıkartılabilir. Her çocuğun büyüme oranıyla ilgili olarak yemek yeme miktarı vardır. Yemek zamanından önce çocuğa verilen şekerlemeler, çikolatalar ve cips gibi abur-cubur gıdalar da iştahı engelleyebilir. Çocuk acıktığında yemek zamanını beklemeden ona yemeği verilebilir. Acıkan çocuğa ısrarla yemek zamanını bekletmek, onun iştahının kaçmasına neden olabilir. Henüz yemeği hazır olmamış çocuğa, alması gereken gıdalardan bir miktar verilerek iştahının kaçmamasına yardımcı olunabilir.

Sofrada çocuğu olabildiğince kendi haline bırakmak ve kendisinin yemek yemesine olanak tanımak, evi kirletmemesi ve çeşitli kurallara uyması yönünde onu zorlamamak, çocuğun yemek davranışına karşı daha olumlu tutum geliştirmesini kolaylaştırabilir. Bazen iştahsızlığın altında, çocuğun yemek yeme karşısında yaşadığı zorlamalar ve baskılar geliyor olabilir ve bu müdahaleler nedeniyle çocuk yeme isteğinden uzaklaşmış olabilir.

- Çocuğun sofrada oyalanması ve yemeğini ağır yemesi karşısında tepki göstermemek en iyisidir. Bu arada çocukla konuşmak, hikayeler anlatmak, şakalar yapmak da onun yemek yemesini zevkli hale getirebilir.

- Küçük çocukların istediği gıdaları ve onların gereksinimleri olan gıdaları bilerek düzenlenen yemek listeleri, onları sağlıklı tutacaktır. Çocuğa değişik alternatifler sunmanın yanında, alınması gereken gıdaları süsleyerek göze daha hoş hale getirmek, çeşitlendirmek onların istemedikleri gıdalara karşı da olumlu davranmalarına yardımcı olabilir. Amaç, çocuğun çok yemek yemesi değil, arzu edilen ve onun için gerekli olan gıdaları yemesidir.

- Aile bireylerinin birbirleriyle olan ilişkilerinin de çocuğun iştahı üzerinde önemli etkisi vardır. Evde yaşanan gergin bir hava ve tartışma ortamı, çocukların iştahlarının kesilmesi için yeterli bir neden oluşturabilir. Yine bu bağlamda çocukların, çok sevdiği büyüklerinin üzüntülerinden de etkilendikleri ve iştahlarının kesildiği unutulmamalıdır. Bu nedenle yaşanan sıkıntı ve üzüntüleri çocuğa hissettirmemeye çalışmak önemlidir.

- Bazen çocukluk kıskançlıkları da iştahı olumsuz olarak etkileyebilir. İştahsızlık sorununda bu durumun var olup olmadığı da dikkate alınmalıdır. Bazı çocuklar sürekli olarak dikkati üzerlerine çekmek istediklerinden, iştahsızlık onlar için bir kazanç halini alabilir. Diğer yandan küçük bir kardeşin varlığı ve annenin onun beslenmesi ile ilgilenmesi de çocuğun yemek yemeye karşı tavır almasına ve yemeğinin annesi tarafından verilmesini istemesine yol açabilir.

- Anneleri ya da babaları tarafından dövülen ve sık azarlanıp eleştirilen çocuklarda da iştahsızlık görülebilir. Çocuk, yemek yemeyerek büyüklerini cezalandırmak istiyor olabilir. Yemek yemediğinde anne ya da babasının üzüldüğünü gören çocuk bundan zevk alabilir ve kızdığında anne-babasını üzmek için bu yola başvurabilir.

- Yemek sırasında olumsuz, üzücü ve rahatsız edici olaylardan söz etmek, onların yaramazlıklarını ve hoşlanmadığınız yanlarını dile getirmek, eleştirmek, ayıplamak ya da suçlamak çocukların lokmalarını boğazlarına dizebilir. Yemek sırasında rahatsız edici durum ve konuşmalardan kaçınmak gerekir. Çocuğun tabağına, yiyebileceği kadar yemek koymak, bazen de azar azar yemek koyarak rabaktaki yemeğin her bitişinde çocuğu takdir etmek, onun yemek yeme davranışının pekişmesine yardımcı olabilir.

- Çocukların iştahlı olmalarını sağlamada bir yol da, onların açık havada zaman geçirmelerini sağlamaktır. Temiz hava ve dışarıda yapılan gezinti ya da oyun, çocukların iştahının artırılmasına yardımcı olabilir.

- Çocuğun süt içiyor olması ve süt ile doymuş olması nedeniyle yemek yemeye fazla istekli olmadığı durumlar, iştahsızlıkla karıştırılmamalıdır. Bu durumda verilen süt miktarını biraz azaltmak sorunun çözümüne yardımcı olabilir.

- Yemeklerin lezzetli ve iyi pişirilmiş olmalarına özen göstermenin yanında soğuk ve aşırı sıcak olmamalarına da dikkat etmek gerekir. Yemek sırasında yemek yeme usul ve kurallarına ilişkin uzun konuşmalar yapmamak, ikazları sempatik bir biçimde yapmak, çocuğun yemek yemeye karşı daha olumlu davranmasını sağlayabilir.

Devamı > Çocuğunuzu iştahsızlıktan kurtaracak öneriler

Kaynak: Bebeğim ve Biz Dergisi, Mart 2007

Sağlık Konulu Yazılar

Yemek yemeyi reddediyorsa ne yapmalı?